Viên DiabeCell dùng tiêm cho bệnh nhân tiểu đường trong thử nghiệm đầu tiên ở Nga

Công ty Công nghệ sinh học Living Cell Technologies (LCT) vừa được Bộ Y tế New Zealand cho phép tiêm tế bào heo vào người để chữa bệnh tiểu đường, trong một thử nghiệm với 8 bệnh nhân trong 2 năm, bắt đầu từ tháng 2-2009 tại Bệnh viện Middlemore ở thành phố Auckland. Các tế bào tuyến tụy của heo được bọc trong một loại rong biển sạch và tiêm vào bệnh nhân tiểu đường để kích thích sản sinh insulin. Việc bọc tế bào bằng rong biển nhằm ngăn hệ thống miễn dịch thải bỏ tế bào lạ.

Tháng 10 năm ngoái, nhóm của giáo sư Bob Elliott, giám đốc LCT, lần đầu tiên ghép tế bào heo vào cơ thể người mà không dùng thuốc chống thải ghép. Thử nghiệm diễn ra tại Bệnh viện Sklifasovsky ở Moscow (Nga) do Australia cấm ghép tế bào động vật cho người đến năm 2009. DiabeCell, viên bọc làm từ các tế bào nội tiết (sản sinh hormone) ở tuyến tụy của heo không mắc bệnh, được tiêm vào khoang bụng bệnh nhân tiểu đường type 1. Các tế bào heo sẽ sản sinh insulin, giống quá trình sản sinh hormone điều khiển nồng độ đường trong máu ở một cơ thể khỏe mạnh. Sau khi được tiêm DiabeCell, một phụ nữ Nga đã không cần tiêm insulin hàng ngày và một sinh viên y  khoa đã giảm 40% lượng insulin cần tiêm. Bệnh tiểu đường type 1 thường xảy ra ở trẻ nhỏ hay mới lớn do tuyến tụy không sản sinh insulin.

Dự kiến, thành công của thử nghiệm sắp tới sẽ giúp New Zealand trở thành nước đi đầu trong điều trị tiểu đường, trong sử dụng ghép tế bào khác loài và hy vọng đến năm 2010, loại thuốc sử dụng trong thử nghiệm này sẽ có mặt ở nhiều nơi trên thế giới.

Tại sao có loài thực vật thích ánh sáng Mặt trời, có loại thực vật thì thích bóng râm?

Những phát hiện mới về não của động vật linh trưởng

Trả lời câu hỏi của Tú Phương:

1. Tại sao mũi chó có thể phân biệt được nhiều mùi hơn người?

Chó có khứu giác rất nhạy cảm. Cấu tạo mũi chó phức tạp hơn nhiều so với mũi những loài động vật khác. Bộ phận để phân biệt các mùi vị của nó cũng đặc biệt lớn, xoang mũi có nhiều nếp nhăn, bên trên có một màng nhầy, niêm mạc trên thường xuyên tiết ra chất dịch nhầy làm ướt các tế bào khứu giác này. Nhờ đó, chúng có thể đưa các loại mùi vị từ thần kinh khứu giác lên đại não. Đầu mũi con chó có một tổ chức niêm mạc không lông, phía trên có rất nhiều nốt nổi lên. Đó là bộ phận chủ yếu của khí quan khứu giác. Trên tổ chức niêm mạc đầu mũi này thường xuyên tiết ra rất nhiều dịch nhờn để làm ướt mũi, khiến cho khứu giác của chó đặc biệt nhạy cảm.

Nó có nhiều tế bào thần kinh hơn con người vì vậy chúng có khả năng đánh hơi tuyệt vời mà không phải loài động vật nào cũng có thể làm được, thậm chí con người cũng không thể làm được. Nghiên cứu gần đây cho thấy lượng thụ thể khứu giác trong mũi của chó cũng như tế bào thần kinh từ mũi tới não lớn hơn nhiều so với người. Và nhiều loại phân tử khác nhau được truyền qua đường mũi và mang theo những tế bào thần kinh giúp cho những chú chó đánh hơi một cách nhạy bén hơn.

Vì vậy chó là một động vật có khứu giác siêu việt, người ta đã dựa vào các giác quan của chúng huấn luyện chúng phục vụ nhiều lĩnh vực khác nhau torng đời sống con người như có loài giúp phát hiện ma túy và thậm chí bệnh ung thư ở người (phát hiện bệnh ung thư bàng quang của người bằng cách ngửi nước tiểu, ung thư phổi)

2. Cấu tạo trong của mũi, mắt và tai chó săn như thế nào để thích nghi với việc đi săn?

Chó được con người thuần hóa thành vật nuôi cách nay 12.000 năm và dựa vào những giống nòi có đặc điểm hình thể, khả năng ta có những loài chó săn, chó cảnh...Mặc dù vậy  giác quan của chó gồm thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác rất nhanh nhậy. Hiểu rõ các cấu tạo chúng ta sẽ biết vì sao chúng có khả năng đánh hơi giỏi:

1. THỊ GIÁC:

- Khả năng nhìn vào ban đêm của chó tốt hơn người rất nhiều vì tế bào võng mạc mắt của chó có thể hội tụ cả hai loại ánh sáng rực rỡ ban ngày và lờ mờ của đêm tối. Điều quan trọng này giúp chó săn mồi và bảo vệ tốt vào ban đêm.

- Góc nhìn của mắt chó rất rộng vì hệ cơ điều khiển con ngươi linh hoạt và mềm dẻo, nhiều khi không cần quay đầu mà chó có thể đảo mắt về các phía, quan sát kỹ lưỡng, giúp phản ứng nhanh và giữ bí mật, giảm thiểu cử động cơ thể.

- Mắt chó có 3 mí, khi không cần thiết chỉ đóng 1 mí chắn bụi mà vẫn không ảnh hưởng lắm tới khả năng nhìn.

- Nước mắt chó có khả năng ô-xy hóa và sát trùng rất mạnh, việc tiết nhẹ chất nước trong để bảo vệ mắt và tống khứ được bụi bẩn trong điều kiện hoang dã của môi trường.

- Mắt chó thực sự là một camera hoàn hảo gưỉ hình ảnh và được xử lý ngay lập tức trong vùng thị giác bán cầu đại não với tốc độ tức thì chỉ đạo các bộ phận cơ thể thực hiện kịp thời các động tác : cắn xé, chạy, sủa hoặc tình cảm âu yếm.

- Chó không phân biệt được màu sắc như người, chỉ hai màu: trắng và đen ( mù màu ). Nghĩa là các màu đen, đỏ, xanh nâu...chỉ là một!

2. THÍNH GIÁC:

- Khả năng nghe của chó gấp hai lần con người. Phản ứng đáp ứng sau khi nghe nhanh gấp hai lần rưỡi con người.

- Chó có khả năng nghe được sóng siêu âm nên người ta dùng còi siêu âm để dạy chó.

- Khả năng phân biệt âm thanh của chó tuyệt hảo. Tiếng suỵt, huýt sáo hay tiếng chút chít của động vật, ri rỉ của côn trùng đều được xử lý vào "bộ nhớ" và nhận biết được khi nghe lại lần khác. Các khẩu lệnh dạy chó cần được phát lại chuẩn , như nhau thì mới có hiệu quả.

3.  KHỨU GIÁC:

- Có thể đánh giá khả năng ngửi, đánh hơi của chó là một giác quan quan trọng nhất trong 5 giác quan. Không chỉ ngửi mùi vị phân biệt thức ăn, chó còn dùng mũi để ngửi phát hiện con mồi đi săn. Định vị mình đang ở đâu? Để thông tin với nhau trong cộng đồng.

- Không cần "nếm", chỉ ngửi thức ăn, chó có thể quyết định ăn hay từ chối ăn.

- Nhậy cảm, nhận biết mùi của chó nhanh gấp 1 triệu lần khả năng của con người vì chó có hơn con người 40 lần số tế bào khứu giác trong bán cầu đại não, thể tích vùng nhận cảm khứu giác ngửi của chó là 150cm3 trong khi con người chỉ có 3cm3.

- Giống chó có ống mũi dài như cocker, GSD, Dachshund... khả năng ngửi, đánh hơi tốt hơn các giống chó khác. Chó Cocker và GSD được huấn luyện nghiệp vụ phát hiện ma túy và nhận biết dấu vết tội phạm.

- Một số mùi thơm mà đối với người rất dễ chịu: nước hoa, shampoo, rượu... thì chó cực ghét và ngược lại chó rất thích ngửi mùi... dễ sợ: phân hôi thối, xác chết. "Ngày xưa người ta nuôi chó không chỉ để giữ nhà mà còn ... dọn phân trẻ con" ( theo Nguyễn Bảo Sinh )! Nhiều khi chó tha chất rác bẩn về nhà làm chủ khó chịu. Nhưng cũng có ích khi con người tận dụng khả năng này cho cứu hộ thiên tai, động đất, bão tố.

 4. VỊ GIÁC:

- Là giác quan liên kết hữu cơ với khứu giác, đồng thời ngửi rồi mới quyết định nếm, liếm thức ăn hay âu yếm bạn tình hoặc chủ.

- Chó thích ăn thức ăn giống nhau hàng ngày. Điều này quan trong với chủ chó quyết định khẩu phần và thời gian cho chó ăn.

- Số lượng tế bào thần kinh vị giác ở niêm mạc lưỡi chó ít hơn 12 lần so với người, phải chăng khả năng ngửi quá tốt đã làm giảm nhiều chức năng của tế bào này!

 5. XÚC GIÁC:

- Chó khá nhậy cảm với sự thay đổi thời tiết và vùng khí hậu của môi trường. Cảm giác đau đớn, bị lạnh, nóng được nhận biết từ các đầu mút thần kinh bộ da truyền tin vào vỏ đại não được xử lý bằng phản ứng run rẩy, dựng lông. Chó nhậy cảm với lạnh hơn là nóng mặc dù nóng nực làm chó tăng tiết dịch, dãi và tăng hô hấp.

- Các gan bàn chân chó không có ý nghĩa lắm về xúc giác như cảm giác bàn tay của con người.

            Với dữ liệu có được từ máy chụp ảnh ion siêu nhiệt do Đại học Calgary (Canada) chế tạo, các nhà khoa học khẳng định không gian bắt đầu từ 118km trên bề mặt Trái đất. Trước đây các nhà du hành vũ trụ cho rằng bắt đầu vào không gian từ cao độ 80km, nhiều người trong ngành du lịch không gian lại khẳng định khoảng cách trên là 100km!

           Liên đoàn Hàng không quốc tế (FAI) cũng đã công nhận rìa không gian là 100km. Tuy nhiên Mỹ chưa bao giờ công nhận tiêu chuẩn ranh giới, vì nó sẽ làm phức tạp vấn đề quyền bay cao của các vệ tinh và các thiết bị bay quanh quỹ đạo Trái đất. Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) dùng độ cao 122km như là độ cao thu hồi cho tàu vũ trụ.

          Trong nghiên cứu mới, thiết bị phát hiện ranh giới của không gian có vận tốc trên 1.000km/giờ bằng cách theo dõi gió của bầu khí quyển Trái đất và dòng lưu chuyển mạnh của các phân tử ion hóa trong không gian. Thiết bị đã được tên lửa JOULE-II mang lên không gian ngày 19-1-2007. Nó bay ở độ cao 124km so với mực nước biển và thu thập dữ liệu trong khoảng năm phút khi bay qua "rìa không gian".

N.T.ĐA (Theo space.com)

Đừng lo, tuần lộc sẽ không ngủ quên!